Tüylü severler (Furry fandom)

Çocuklarla araştırma yaptığımızda en çok duyduğum şey, çizgi film karakterleriyle arkadaş olmak istemeleriydi:

Karakterleri daha eğlenceli, saf, özgür ve sorunsuz buluyorlardı. “Keşke onunla arkadaş olsam” veya “keşke ben de öyle olsam” duygusu çok yaygındı. Hayali oyunlarda o karakterleri taklit edip onlarla konuşup, onların dünyasında yaşamak istiyorlardı.

Araştırmalarda projeksiyon tekniği veya karakter testi olarak yetişkinlere de “Bir hayvan olsan ne olurdun?” sorusu sorulur. Bazen bu bir marka veya ürün için de kullanılır: “Bu ürün bir hayvan olsa ne olurdu?”

Ve sonunda oldu. Furry fandom 1970’lerin sonu–1980’lerde ABD’deki sci-fi convention’larında (özellikle Kaliforniya) başladı. Bugs Bunny, Disney hayvanları, underground comics’teki antropomorfik cartoon ve animasyon hayranlarından doğdu. Tüylü severler… İnsanlar kendilerini antropomorfik (insan özellikli) hayvan karakterleriyle özdeşleştiriyor, fursuit (kostüm) giyiyor, sanat üretiyor, convention’lara gidiyorlar. Topluluk özellikle 2020’lerden beri hızla büyüyor; büyük etkinliklerde on binlerce kişi toplanıyor, online tarafta (Fur Affinity, Telegram, Discord, Reddit) milyonlarca aktif üye olduğu tahmin ediliyor. Türkiye’de de Türkçe furry grupları ve sunucuları mevcut, ama global kadar büyük değil.

Furry fandom araştırmaları

Furry içinde “scalie” denen bir alt grup var: ejderha, kertenkele, yılan, timsah gibi sürüngen karakterlerle özdeşleşenler. Bunlar tüylü (furry) yerine pullu/derili karakterleri tercih ediyor. Bunun dışında therian / otherkin toplulukları var. Kendini ruhsal, zihinsel veya kimlik olarak hayvan (veya mitolojik varlık) hisseden insanlar. İçlerinde kertenkele, yılan, ejderha therian’ları da bulunuyor. Reddit, Tumblr, Discord ve TikTok’ta aktifler.

Yüksek LGBTQ+ oranı (furry’lerde heteroseksüel oran genel nüfusa göre çok düşük, çalışmalara göre %10-20 civarı), non-binary/trans oranları da genel nüfustan yüksek. Kimlik keşfini teşvik eden kültür bu gruplara daha fazla görünürlük ve kabul sağlamış olabilir. Otizm spektrumu oranı genel nüfustan belirgin yüksek (self-report %10-15 civarı, genel ~%1-2).

Kediyi örnek alacak olursak furry ve therian şöyle söyler:

• Furry → “Kediyi seviyorum, onunla özdeşleşiyorum, eğleniyorum.” 

• Therian → “Ben aslında kediyim, sadece insan formundayım. Kuyruğumu, patilerimi hissediyorum.”

Phantom kuyruk/kulak hissi, mental shift (düşünce tarzının birden hayvansılaşması) gibi şeyler kişiye son derece normal geliyor. Beyin bu duyumları “gerçek” olarak algılıyor.

Bu konuda uzun yıllardır yürütülen kapsamlı bilimsel ve psikolojik araştırmalar var. Bu araştırmaların en büyüğünü, sosyal bilimcilerden oluşan ve 40 binden fazla topluluk üyesini inceleyen bağımsız araştırma grubu Furscience (Uluslararası Antropomorfik Araştırma Projesi) gerçekleştiriyor. Araştırmalar, topluluk üyelerinin çocukken Disney’in Robin Hood (1973), Aslan Kral veya Teenage Mutant Ninja Turtles gibi antropomorfik karakterlerin yoğun olduğu yapımları akranlarına göre çok daha fazla izlediğini gösteriyor.

Furscience Fandom Aktiviteleri Raporu topluluğun temel motivasyonunun şunlar olduğunu söylüyor:

• Sanatsal üretim (%35-40): Topluluğun önemli bir kısmı kendini dijital sanatçı, çizimci, hikâye yazarı veya kostüm tasarımcısı olarak tanımlıyor. Üyeler birbirlerine kendi karakterlerinin (fursona) çizimlerini sipariş veriyor.

• Oyun ve sosyalleşme (%60+): Üyelerin büyük çoğunluğu kendini gamer olarak tanımlıyor. Kendi yarattıkları hayvan karakterleriyle (fursona) online platformlarda oynuyorlar.

• Kabul görme ve topluluk hissi: Araştırmalara göre insanlar bu gruba “hayvan gibi hissettikleri” için değil; dış görünüş, ırk, cinsiyet veya yönelim fark etmeksizin koşulsuz bir kabul ve aidiyet alanı sunduğu için katılıyorlar.

• Kostüm (fursuit) giymek: Genel (özellikle online) örneklemlerde full fursuit sahipliği %10-15 civarında, partial fursuit ile birlikte biraz daha yüksek. Convention katılımcıları arasında ise bu oran %45’e kadar çıkabiliyor. Kostüm giyenler bunu genellikle bir tür performans sanatı, eğlence veya maskotluk gibi görüyor.

Aslında “normal insan hayatı” dediğimiz şey de en az therian kimliği kadar kurgulanmış bir şey. Sadece daha eski, daha yaygın ve daha güçlü kurumlar tarafından desteklendiği için “doğal” gibi duruyor. İkisini de sorgulamak aslında aynı eleştirel bakışın parçası.

Bu durum çocukluğumuzdaki fablların (konuşan hayvan masalları) veya çizgi filmlerin, modern internet çağında yetişkinler için devasa bir hobi, sanat ve arkadaşlık kulübüne dönüşmesi gibi görünüyor.